Ruch Spoleczny AWS Wojewodztwa Slaskiego

WOJEWÓDZTWO ŚLĄSKIE W RUCHU
Nr 2                                                                                         25.05.2000

Telegram do Ojca Świętego

   Jego Świątobliwość Ojciec Święty Jan Paweł II
   Watykan

   Ukochany Ojcze Święty!

   80-ta rocznica Twoich urodzin jest świadectwem najwyższej opieki Pana Boga nad Polską i światem, a także niezwykłego wstawiennictwa Matki Najświętszej.

   Proszę przyjąć od członków Ruchu Społecznego AWS województwa śląskiego wyrazy najgłębszej wdzięczności za wytrwałe i heroiczne budowanie dzieła miłości i ciągle wzbogacanie jego treści zgodnie z ewangelicznym celem jednej owczarni pod opieką jednego Pasterza.

   Niech Bóg dalej prowadzi Waszą Świątobliwość darząc siłami i zdrowiem.
 

Przewodniczący Ruchu Społecznego AWS Województwa Śląskiego
Marek Kempski


* * * * * * * * *

   "(...) "Solidarność" - to słowo trzeba ciągle przypominać. To było pierwsze symboliczne hasło naszego programu przed laty, programu zburzenia komunizmu. To wtedy, bez wewnętrznych jeszcze różnic planowaliśmy utworzenie "Samorządowej Rzeczypospolitej" - tak nazywał się wtedy pierwszy program dla niepodległej Polski. Wtedy mówiliśmy o demokracji i sprawiedliwości społecznej dla wszystkich obywateli. Wtedy to wspólnym wysiłkiem robotników i inteligentów podjęliśmy walkę, wtedy też odwoływaliśmy się do wartości płynących z Historii i Krzyża.

   To była nasza siła skupiona w jednym słowie "Solidarność".

   Z "Solidarności wywodzą się nasze ugrupowania, bo albo z niej powstały, albo w nią wlały swą tradycję i program. W tym roku obchodzimy dwudziestolecie wielkiego i społecznego ruchu, który zadziwił świat, dwadzieścia lat liczy Samorządny Niezależny Związek Zawodowy "Solidarność", który długo był i związkiem i partią i wielkim magnesem przyciągającym każdego, kto swe siły chciał oddać niepodległości i demokracji. (...)"

Premier Jerzy Buzek, fragment przemówienia wygłoszonego na Zgromadzeniu Krajowym SKL
* * * * * * * * *

   Rada Regionalna AWS Województwa Śląskiego desygnowała Wacława Marszewskiego, przewodniczącego Rady Regionalnej AWS Województwa Śląskiego na kandydata na senatora RP w wyborach uzupełniających w byłym województwie katowickim.

* * * * * * * * *

Uchwała nr 5/II/2000 RADY POLITYCZNEJ RS AWS z 9 marca 2000 r.

   Rada Polityczna RS AWS postanawia przeprowadzić od marca do połowy maja akcję informacyjna "Ruch Społeczny AWS po dwóch latach". Celem akcji jest integracja partii, pozyskanie nowych członków, informacja o działaniach Ruchu w środowiskach lokalnych i regionalnych.

   W trakcie akcji powinno dojść do konwencji samorządowych radnych RS-u, spotkań we wszystkich kołach lokalnych z parlamentarzystami i działaczami Ruchu, szkoleń przewodniczących kół i zarządów powiatowych, akcji ulotkowych, festynów etc.

   Punktami kulminacyjnymi akcji będą:

   Rada Polityczna RS AWS uważa, że szczególną rolę w działaniach promocyjnych powinny też odegrać trzy rocznice: przypadająca w kwietniu 60. Rocznica Zbrodni Katyńskiej, trzeciomajowa rocznica powstania polskiej konstytucji i 10-ta rocznica polskiej samorządności.

STANOWISKO nr 2/2000 RADY POLITYCZNE RS AWS z 9 marca 2000 r.

   Rada Polityczna Ruchu Społecznego AWS uważa integrację AWS-u i tworzących ją podmiotów politycznych za warunek politycznych sukcesów polskiej prawicy. Wobec braku jednolitego stanowiska władz poszczególnych stronnictw w tej sprawie, Rada Polityczna RS AWS proponuje wewnątrzpartyjne referendum z udziałem wszystkich członków tworzących awuesowskie ugrupowania.

   Referendum dałoby odpowiedź, jakiej Akcji oczekują nasi członkowie - czy w obecnej formule stosunkowo luźnego Komitetu Wyborczego, czy w formule federacyjnej, czy wreszcie w postaci jednolitej partii.

   W pytaniach określono by także termin dochodzenia do poszczególnych rozwiązań. Ponadto referendum służyłoby promocji samej Akcji, a jednocześnie stworzyłoby pole do szerokiej wewnątrzpartyjnej debaty na temat przyszłości AWS, dotychczasowych dokonań, realizacji programu etc.

* * * * * * * * *

Zmiany w statucie Ruchu Społecznego AWS

Zgromadzenie Krajowe przyjęło zmiany w statucie Ruchu Społecznego AWS. Zmiany te zaczną obowiązywać z chwilą rejestracji poprawionego statutu w Sądzie Rejonowym w Warszawie. Istotnymi zmianami są:

 1. Skreślenie z rejestru członka może uchwalić Zarząd Regionalny na skutek nie opłacania mimo upomnień składek członkowskich przez okres dłuższy niż 6 miesięcy.

2. Wybór sekretarza generalnego nie należy już do kompetencji Zgromadzenia Krajowego lecz do Rady Politycznej.

3. W skład Zarządu Powiatu wchodzą dodatkowo radni powiatowi RS AWS wybrani z okręgów wyborczych z terenu powiatu.

* * * * * * * * *

USTAWA O WSPIERANIU ROZWOJU REGIONALNEGO ZWIEŃCZENIEM REFORMY USTROJOWEJ
(Referat wygłoszony na I-szej konwencji radnych RS AWS województwa śląskiego)

   Ustawa o wspieraniu rozwoju regionalnego jest bardzo istotna dla kraju, ponieważ wieńczy dzieło reformy ustrojowej państwa, stanowiąc dopełnienie ustawodawstwa reformy przyjętej przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej w 1998 r. Stanowiąc zwieńczenie reformy decentralizacyjnej, ustawa ta musi więc uprawomocnić podjętą wówczas decyzję o utworzeniu samorządu wojewódzkiego jako legitymizowanego politycznie partnera rządu w prowadzeniu polityki rozwoju regionalnego.

   Aby ta ważna ustawa sprostała wyzwaniom czasu powinno być spełnionych kilka wymagań merytorycznych i ustrojowych.

   Po pierwsze chodzi z o sprostanie oczekiwaniom samorządów lokalnych i regionalnych całej Polski, które w ustawie tej widzą instrument upodmiotowienia, co wyraża się przede wszystkim w uzyskaniu realnego wpływu na rozwój swojego regionu. Jest to wykonaniem ustrojowej zasady decentralizacji władzy publicznej zawartej w art. 15 i art. 166 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Zasada ta, by była spełniona realnie, wymaga koordynacji z zasadą adekwatności środków finansowych do zadań publicznych prowadzonych przez samorząd (art. 167 ust. 1 konstytucji).

   Po drugie chodzi o świadome i ścisłe utrzymanie przyjmowanych rozwiązań w ryzach zasady unitarności państwowej Rzeczypospolitej Polskiej (art. 3 i 5 konstytucji).

   Po trzecie, ustawa winna umożliwiać montaż finansowy środków pochodzących z różnych źródeł publicznych i z sektora prywatnego, tak jak wymaga tego ustawa o samorządzie województwa z 1998 r. W szczególności, poza środkami pochodzącymi od polskiego podatnika, ustawa winna służyć przyjęciu środków przeznaczanych na politykę rozwoju regionalnego w ramach Unii Europejskiej zarówno w okresie obecnym, jak i po przystąpieniu do niej. Chodzi tutaj o duże środki finansowe z obu źródeł.

   Po czwarte, chodzi o to, by ustawa ta stwarzała jasną i wymagalną procedurę programowania skoordynowanej polityki rozwoju regionalnego, co powinno znaleźć wyraz w stosownych dokumentach rządowych. Od strony praktyczno-wykonawczej chodzi tu o skoordynowanie w ramach pracy rządu zadań, dotąd rozproszonych, podejmowanych oddzielnie w licznych resortach, a w ślad za nimi gospodarowania środkami finansowymi, a więc skoncentrowanie wysiłków na rzecz sprostania głównym wyzwaniom i realizacji głównych priorytetów.

   Wreszcie, po piąte, żeby ograniczyć się jedynie do przypomnienia najważniejszych postulatów, chodziło z jednej strony o stworzenie mechanizmów eliminujących klientyzm polityczny i administracyjny przy pozyskiwaniu środków przez samorządy, a z drugiej strony o to, by uruchomiona w trybie tej ustawy mająca szeroki zakres praca nad strategiami rozwoju województw znajdowała zwieńczenie w kontrakcie między rządem a samorządem województwa. By kontrakt ten był wymagalny prawnie, a ustalone środki trafiały bezpośrednio do samorządów z terenu województwa w związku z realizowanymi przez nie zadaniami objętymi podpisanym kontraktem.

   Z satysfakcją stwierdzam, że kształt ustawy omawiany w czasie drugiego czytania w Sejmie wszystkie te postulaty spełnił.

   Sejmowa Komisja Samorządu Terytorialnego i Polityki Regionalnej na swoim pierwszym posiedzeniu dotyczącym rządowego projektu ustawy o wspieraniu rozwoju regionalnego przegłosowała kilkanaście ustaleń, nadających kierunek dalszym pracom nad ustawą, wiążąc tym samym podkomisję pracującą nad tym projektem. Ustalenia te zostały w pracach podkomisji ściśle zrealizowane, a wynik tych prac komisja w pełni zaakceptowała.
I tak w stosunku do projektu rządowego ograniczono liczbę głównych celów rozwoju regionalnego określonych w art. 3. Upoważniono Radę Ministrów do określania celów szczegółowych w drodze rozporządzenia w ramach
programu wsparcia. Uwypuklono zasadę, że zakres i przedmiot polityki rozwoju regionalnego, w skali kraju prowadzonej przez rząd, i odpowiednio zakres i przedmiot własnej polityki rozwoju regionalnego, prowadzonej przez samorząd, ustalają stosowne dokumenty, określone ustawowo, przyjmowane przez rząd i władze samorządu województwa (odpowiednio: narodowa strategia rozwoju regionalnego i strategia rozwoju województwa).
Rząd realizuje swoją państwową politykę rozwoju regionalnego tylko za pośrednictwem samorządu, chyba że przepis szczególny wyraźnie stanowi inaczej, na przykład zadania publiczne w zakresie autostrad płatnych rząd realizuje za pośrednictwem agencji, bo tak stanowi ustawa o autostradach płatnych. W pozostałym zakresie realizacja polityki rozwoju regionalnego na terenie województwa odbywa się na zasadach i w granicach określonych kontraktem zawartym z rządem przez samorząd województwa. W tej mierze w myśl art. 16 kontrakt obejmuje zarówno wspierane przez rząd zadania wynikające z programów wojewódzkich, jak i te zadania rządowe, które wspierane są przez samorząd województwa.

   Własną politykę rozwoju regionalnego prowadzoną przez samorząd regionalny rząd wspiera jedynie w zakresie zdefiniowanym w narodowej strategii rozwoju. Zakres ten jest następnie konkretyzowany w rządowych programach wsparcia rozwoju województw. W ten sposób rząd określa w ramach swojej polityki rozwoju regionalnego kraju, ale jednocześnie w odrębnym dokumencie, szczegółowe cele rozwoju regionalnego, jakie będzie wspierał w danym okresie.

   W zakresie zasad finansowych wspierania rozwoju regionalnego ustawa została oparta na formule systemowego podziału środków z zachowaniem zasady obiektywnych kryteriów dostępu do nich (art. 5 ust. 4) w celu zlikwidowania lub przynajmniej znacznego ograniczenia zjawiska klientyzmu politycznego i administracyjnego. Zasada ta ­ bez różnicy ­ dotyczy zarówno środków z budżetu krajowego, a więc pochodzących od podatnika polskiego, jak i środków przedakcesyjnych i potem środków z funduszy strukturalnych, a więc pochodzących od podatnika z innych krajów, bowiem środki z obu źródeł stanowią element finansów publicznych.

   Dla umożliwienia realizacji zasady systemowego podziału środków z zachowaniem zasady obiektywnych kryteriów dostępu do nich wprowadzono przepis art. 4, opierając statystykę regionalną oraz dotyczącą wykonywania zadań w zakresie wspierania rozwoju regionalnego na zasadniczym podziale administracyjnym państwa. Wprowadzono silne instrumenty koordynacji sektorowych polityk strukturalnych. Uprawnienia koordynacyjne w tym zakresie przypisano z mocy ustawy ministrowi właściwemu do spraw rozwoju regionalnego ­ mówi o tym art. 47. Chodzi o to, by w zakresie polityki regionalnej samorząd województwa miał w rządzie jednego partnera, a nie sześciu czy dziesięciu, czyli ministrów resortowych, z których każdy narzucałby swoje warunki współpracy. Wszystkie te polityki rządowe, rónież w zakresie wspieranym środkami europejskimi, zostały powiązane w ramach narodowej strategii rozwoju regionalnego, a następnie w rządowym programie wsparcia, w uprawnieniach koordynacyjnych.

   Negocjatorem rządowym i odpowiedzialnym za podpisanie kontraktu z samorządem województwa jest minister właściwy do spraw rozwoju regionalnego. Wojewoda może w ramach ogólnych uprawnień nadzorczych, które nie zostały w ustawie podważone, kontrolować zgodność działania samorządu regionalnego z prawem również w dziedzinie rozwoju regionalnego. Rada Polityki Regionalnej Państwa ma mieć charakter ekspercko-polityczny, na podobieństwo Rady Służby Cywilnej. Nie gromadzi więc lobbystów, w tym przedstawicieli władz regionalnych. Politycy regionalni  lokalni mają inne instytucje do wypowiadania swoich poglądów w tym zakresie.

   W procedurze rokowań o zawarcie kontraktu zachowano zasadę, że żadna ze stron nie może odmówić ich podjęcia. Tryb i zasady procedury negocjacyjnej należy określić w rozporządzeniu.

   Wspieranie rozwoju regionalnego, w rozumieniu, o którym mowa w tej ustawie, nie obejmuje zwykłych in-stytucji wyrównawczych prawa budżetowego, tzw. znanych z dotychczasowych przepisów. Dotacje i subwencje, o których mowa w dzisiejszych przepisach o finansowaniu jednostek samorządu terytorialnego, nie spełniają funkcji wspierania rozwoju regionalnego, lecz realizują funkcję wyrównawczą w jej podstawowym sensie, gdyż są formą dofinansowywania regularnych zadań publicznych, głównie o charakterze obowiązkowym, polegających na wykonywaniu ustaw przez samorząd.

   Ustawa zakłada, że rząd wspiera rozwój regionalny (a więc nie prowadzi go, bo jest to zadanie samorządu województwa). Jak zaś wspomniano, finansowanie zadań rozwoju regionalnego winno odbywać się na zasadzie montażu środków finansowych pochodzących z różnych źródeł. Skoro tak, należało wzmocnić finansowo budżety województw, co też uczyniono, wprowadzając w art. 51 konstrukcję subwencji podstawowej dla województw, przeznaczonej na rozwój, w formie 10,5-procentowego udziału samorządu województw we wpływach z podatku VAT. Aby nie narażać budżetu państwa na wstrząsy, dojście do tej wartości docelowej rozłożono na okres 7 lat. Bez takiego rozwiązania samorządy województw nie będą w stanie spełnić obowiązku choćby minimalnego dołożenia się do środków wspierających rozwój lokalny i regionalny.

   Dla koordynacji wykonywania na terenie województwa różnych polityk sektorowych, w tym dla umożliwienia montażu finansowego środków pochodzących z różnych źródeł, samorząd województwa uzyskał uprawnienia do konsultowaniaprogramów i planów agencji państwowych i funduszów celowych, w celu skoordynowania wydatków z tych źródeł na celach istotnych z ogólnokrajowego i regionalnego punktu widzenia. Nie sposób tu szczegółowo przedstawić wszystkich rozwiązań przyjętych w ustawie. Dość powiedzieć, że ustawa ta w przeważającej mierze ma charakter proceduralny ­ określa dokumenty i mechanizmy dochodzenia do kontraktu regionalnego, a następnie mechanizmy jego finansowej realizacji. Są to rozwiązania zupełnie nowe, dotąd nieobecne w polskim systemie prawnym z powodu braku dla rządu partnera, którym obecnie jest samorząd województwa. Ta ustawa porządkuje więc na nowo polską rzeczywistość instytucjonalną; w swoim zakresie jest radykalna i mam nadzieję, że również będzie skuteczna. Ale z drugiej strony ustawa nie burzy żadnych istniejących instytucji. Udało się urządzić cały proces programowania wsparcia rozwoju regionalnego, jego koordynacji oraz wykonawstwa, wprzęgając w to istniejące instytucje. W tej mierze ustawa nie powinna budzić zaniepokojenia struktur i środowisk branżowych. M.in. odstąpiono w pracach nad ustawą od radykalnych projektów reorganizacyjnych, zwłaszcza odnośnie do państwowych agencji i funduszy, wprowadzając na to miejsce procedury konsultacyjne i uzgodnieniowe.

   Chodzi bowiem o budowanie współdziałania różnych instytucji na rzecz rozwoju regionu, a nie o odtwarzanie monopolu jedynie słusznej władzy.

   Składam gorące podziękowania twórcom polskiego samorządu, bo dzięki ich wyobraźni, wiedzy i determinacji 10 lat temu mogliśmy rozpocząć odbudowę polskiego samorządu, a dzisiaj możemy postawić kropkę nad ˝i˝ w odniesieniu do reformy ustrojowej państwa.

   Chcę również podziękować polskim samorządowcom, których praca, często niedoceniana przez elity, i niezwykłe efekty tej pracy są najważniejszym dorobkiem III Rzeczypospolitej.

dr Tadeusz Wrona
Wiceprzewodniczący Rady Politycznej RS AWS
Przewodniczący Ligi Krajowej


* * * * * * * * *
Jubileusz Ludzi Pracy w Rzymie



Monte Cassino

    Około 200 tysięcy pracowników z 60 krajów świata uczestniczyło we mszy św. Sprawowanej na rzymskim Tor Vergata. Od rana napływały rzesze pielgrzymów gromadząc się przed ołtarzem polowym, którego głównym akcentem były potężne metalowe krzyże. W swojej homilii Ojciec Święty Jan Paweł II powiedział, że Rok Wielkiego Jubileuszu powinien stać się przede wszystkim okazją do “uzdrowienia nierówności społecznych i ekonomicznych, istniejących w świecie pracy, do przywrócenia właściwej hierarchii wartości, na czele z godnością pracujących: mężczyzny i kobiety, ich wolnością, odpowiedzialnością i uczestnictwem. (...) Nie mogę w tym momencie nie wyrazić solidarności z wszystkimi, którzy cierpią z powodu bezrobocia, niewystarczających zarobków, braku środków do życia”. Papież mówił też o głoszonej przez Kościół 'Ewangelii Pracy': “Z Ewangelii Chrystusowej wypływa nauka Apostołów i Kościoła, wypływa autentyczna chrześcijańska duchowość pracy. (...) Po wiekach napięć społecznych i ideologicznych świat współczesny potrzebuje 'Ewangelii pracy', ażeby działalność człowieka służyła prawdziwemu rozwojowi osób i całej ludzkości. (...) Wszyscy musimy walczyć o to, aby system ekonomiczny, w którym żyjemy nie zakłócił fundamentalnego porządku jakim jest priorytet pracy przed kapitałem”. 

   Jan Paweł II ponownie zaapelował o redukcję długów najbiedniejszych krajów: “Swój apel kieruję do krajów bogatych i rozwiniętych, ale także do ludzi, którzy zarządzają wielkimi kapitałami i chcą działać na rzecz międzynarodowej solidarności. Robotnicy, pracownicy, finansiści, handlowcy podajcie sobie ręce, złączcie umysły i serca by wspólnie działać na rzecz budowania społeczeństwa, które szanuje człowieka i jego pracę. Człowiek ma swoją wartość poprzez to, kim jest, a nie przez to, co ma”.

   Podczas modlitwy wiernych, jedno z wezwań przeczytał po polsku przewodniczący delegacji "Solidarności" Marian Krzaklewski. Na zakończenie mszy św. Jan Paweł II zwrócił się do rodaków mówiąc: “Tak bardzo pragnę, aby w naszej Ojczyźnie wszyscy mieli pracę, aby mogli zdobywać chleb wysiłkiem własnych rąk i mieli godziwe warunki pracy” i poprosił: “zanieście moje pozdrowienie wszystkim ludziom pracy w Polsce”. Światowej delegacji ludzi pracy przewodniczył dyrektor generalny Międzynarodowej Organizacji Pracy Juan Somavia z Chile. Przemawiając po mszy św., w gronie zasłużonych wymienił m.in. Lecha Wałęsę. Wyraził też nadzieję, że przy pomocy Kościoła i jego nauki społecznej uda się przezwyciężyć plagę bezrobocia i każdemu człowiekowi zapewnić godziwe warunki życia: “Środki na to są, brak natomiast woli politycznej. (...) Skończyła się epoka niewolnictwa, upadł Mur Berliński - stało się to wszystko, co wydawało się niemożliwe, nie możemy tracić nadziei na zmianę światowego systemu gospodarczego, który nie może obejść się bez fundamentu etyki".

   W pielgrzymce wzięła też udział ponad 200-osoba grupa Sekretariatu Górnictwa i Energetyki NSZZ "Solidarność", której przewodniczył Kazimierz Grajcarek. Obecny był także przewodniczący Ruchu Społecznego AWS województwa śląskiego wojewoda śląski Marek Kempski oraz poseł Ruchu Społecznego AWS Karol Łużniak. Wielkim przeżyciem była audiencja generalna na wypełnionym po brzegi Placu Św. Piotra. W dniu naszego święta narodowego i święta Bogarodzicy Królowej Polski Jan Paweł II wyraził nadzieję, że Polacy nadal strzec będą “wielkich dzieł, jakich Pan dokonał” w dziejach naszej Ojczyzny. Uczestnicy pielgrzymki złożyli kwiaty na polskim cmentarzu wojennym na Monte Cassino, gdzie sprawowana była Najświętsza Ofiara. Na pielgrzymim szlaku znalazły się także Wenecja, Padwa, Asyż, San Marino i Kahlenberg. Był też czas na odpoczynek nad Morzem Tyreńskim. Opiekę duchową nad pielgrzymami sprawował kapelan Sekretariatu ks. prałat Bernard Czarnecki.

Antoni Winiarski
Majowe rocznice


    Maj, miesiąc polskich rocznic, potwierdza wciąż prawdę o roli heroizmu narodu w dziejach i tradycji pokoleń. Ów heroizm niejedno ma imię.

   Uwydatnia się więc swą różnorodnością, począwszy od Święta Konstytucji 3 maja, związanego z uroczystym dniem poświęconym Maryi Królowej Polski jednocześnie stanowiącym rocznicę wybuchu w nocy z 2 na 3 maja 1921r. III Powstania Śląskiego.

   Heroizm wojennego pokolenia jakże bogaty w niezliczone odmiany faktów, bohaterskich biografii wspominamy tradycyjnie 9 maja w dniu rocznicowym kapitulacji Niemiec, o innym wydźwięku dla wolnego po II wojnie świata, innym dla Polaków.

   18 maja, godny wciąż nowych przemyśleń o zamachu na placu Świętego Piotra w Rzymie, jak dziś wiemy, w roku 1981 nadający realny kształt trzeciej tajemnicy fatimskiej, swymi treściami łączy się w roku 2000 z 80–leciem Urodzin Ojca Świętego, przypadającym 18 maja. 

   Watykan i Polskę połączył wspólny rytm świętowania, lecz ważne, by zrozumieć, świętowania czego?

   Jakże trafnie w czasach nie znających jeszcze pontyfikatu Jana Pawła II napisała Zofia 

   Kossak w “Roku polskim”: “W ramach majowej zieleni tkwią rocznice wielkich zdarzeń”. 

   A przecież to nie wszystko. Właśnie 18 maja 1944 r. nastąpiło w wyniku bezprzykładnego bohaterstwa Polaków dążących na szlaku “za wolność waszą i naszą” zdobycie Monte Cassino, 24 maja Piedimonte i 25 Monte Cairo, co otworzyło drogę Neapol – Rzym wojskom alianckim, przyczyniając się do skrócenia II wojny światowej.

   Zmieniają się nasze konotacje rocznic wraz z odzyskaniem nowego kształtu świata, pogłębia ich sens, jak choćby ocalenie życia Ojca Świętego.

   Na Śląsku w bieżącym roku dzień 3 maja przywodzi wspomnienie szczególnego faktu: oto przed trzema miesiącami minęło 100 lat od założenia Towarzystwa Polek, stowarzyszenia, którego udział w organizacji plebiscytu i działalność w Powstaniach Śląskich była nie do przecenienia.

   Organizacja ta, zawiązana w domu Teodory Dombkowej w Bytomiu przy ul. Piekarskiej 29 dnia 25 lutego 1900r., w zasadzie nielegalna w świetle prawa pruskiego, przyjęte hasło “Bóg – Rodzina – Ojczyzna” wypełniała dosłownie w latach zaborów, powstań, a następnie na wolnym Śląsku przywróconym Macierzy.

   Dzieje Towarzystwa Polek, przemianowanego w Związek Towarzystw Polek, następnie już w II Rzeczypospolitej podzielonego na dwa ugrupowania, świadczą o typowych losach polskich organizacji o charakterze patriotycznym i prawicowym. Po ich działalności pozostały wymierne świadectwa, których genezę winniśmy pamiętać.

   Gdyby nie było owego ruchu kobiet na Górnym Śląsku, nie doszło by do rozbudzenia i uformowania tak potężnej fali patriotyzmu w logiczną całość, zdolną poprowadzić Ślązaków przez 3 zrywy powstańcze, połączyć emocjonalnie początkowo z ziemiami innych zaborów, a potem z Macierzą, budować oświatę, pomoc społeczną i pomagać rodzinom.

   Bohaterstwo patriotów skuteczne – to dziś niezwykle ważny przykład.

Maria Stefanowicz
* * * * * * * * *

Spotkanie śląskich samorządowców

   W piękny, słoneczny dzień, 13 maja, tym razem w Bielsku-Białej, spotkali się śląscy samorządowcy na II Regionalnej Konwencji Radnych Ruchu Społecznego AWS Województwa Śląskiego. Organizatorem spotkania był Zarząd Regionalny RS AWS, a jego gospodarzami Przew. Z.R. RS AWS w Katowicach – Marek Kempski, oraz Przew. Z. M. RS AWS w Bielsku-Białej – Stanisław Szwed. Radnych gmin, miast, powiatów, Sejmiku Województwa Śląskiego, a także posłów przywitał wojewoda śląski Marek Kempski. Wśród honorowych gości zasiedli: szef Kancelarii Premiera Jerzy Widzyk, senator RP Marcin Tyrna oraz Przewodniczący Śląsko-Dąbrowskiej “Solidarności” Wacław Marszewski.

   W krótkim wystąpieniu Przewodniczący Śląsko-Dąbrowskiej“Solidarności” poruszył dwie kwestie: niewiary i głębokiego pesymizmu członków i sympatyków AWS w kwestii wyborów Prezydenckich i szans w nich kandydata AWS, oraz zbliżających się wyborów uzupełniających do Senatu w granicach dawnego województwa katowickiego. Pan Wacław Marszewski poprosił radnych, członków AWS i działaczy Ruchu aby wykorzystali wybory uzupełniające do Senatu jako rozgrzewkę do kampanii prezydenckiej i już dziś tworzyli sztaby wyborcze (nie komitety, których osobowość prawna jest trudniejsza), które zajęłyby się między innymi szeroko rozumianą promocją pozytywnych skutków reform i przeprowadzanych zmian.

   Senator Marcin Tyrna zaapelował do zebranych aby udzielili szerokiego poparcia (zwłaszcza mieszkający w granicach obwodu wyborczego) w wyborach uzupełniających do Senatu panu W. Marszewskiemu który uzyskał poparcie zarówno NSZZ “Solidarność” jak i Akcji Wyborczej Solidarność.

   Pierwszą część Konwencji zakończył minister Jerzy Widzyk który zdał obszerną relację z bieżących prac Rządu dotyczącą zwłaszcza problematyki samorządowej oraz polityki regionalnej. Szef Kancelarii Premiera zwrócił uwagę zebranych na ostatnio przegłosowaną przez Sejm i jakby nie zauważoną ustawę dotyczącą kreowania polityki regionalnej, która w zamyśle autorów ma otwierać drogę Sejmikom do w pełni realizowanej samorządnej i samofinansowanej polityki regionalnej we wszystkich możliwych obszarach.

   Ogłoszona przerwa była okazją do nieformalnych rozmów i towarzyskich spotkań.

   Drugą część spotkania posłów i radnych RS AWS zdominowała przedstawiona przez marszałka województwa śląskiego Jana Olbrychta “Strategia Rozwoju Województwa Śląskiego”. Dokument ten nad którym przez ostatnie kilka miesięcy pracowało około 200 osób, z konieczności skrócony do kilku stron (oryginał to przeszło 200 stron treści, wykresów, tabeli i map), zawiera wytyczne i kierunki rozwoju naszego regionu na najbliższych kilkanaście lat. W swoim wystąpieniu Marszałek skupił się na ocenie bieżącej sytuacji społeczno-gospodarczej regionu, diagnozie strategicznych obszarów, wyjaśnił wizję rozwoju i wynikające z niej priorytety oraz cele strategiczne jakie chcemy osiągnąć. Sporo miejsca prelegent poświęcił roli samorządów w podejmowaniu wytyczonych zadań oraz konieczności współpracy samorządowców różnego szczebla nad przyjęciem i realizacją zaakceptowanych wizji i kierunków rozwoju. Przedstawiony i omówiony dokument zawiera analizę siły i słabości naszego regionu oraz jego szanse i zagrożenia. Za cele generalne obrano zadanie stwarzania nowych, trwałych miejsc pracy i polepszanie warunków życia oraz wzmocnienie konkurencyjności regionu w skali krajowej i międzynarodowej. Priorytetem rozwoju regionu obrano wzrost innowacyjności małych i średnich przedsiębiorstw (sfera gospodarcza), dostosowanie systemu kształcenia społeczeństwa do potrzeb rozwoju województwa (a więc oświata) oraz kształtowanie przyjaznych warunków życia (bezpieczeństwo i ekologia). Posiłkowany przeźroczami wykład Pana Marszałka był interesujący. Zgromadzeni w sali sesyjnej Starostwa Powiatowego radni i posłowie mieli możność nie tylko przekazania swoich sugestii i opinii na gorąco, ale mogli na pytania czy wątpliwości uzyskać natychmiastową odpowiedź współautora “Strategii...” Marszałka Jana Olbrychta.

   Dopracowany Dokument zostanie w czerwcu przedstawiony radnym Sejmiku Śląskiego i poddany pod głosowanie. Redakcja naszego Biuletynu będzie wracała do zawartych w “Strategii Rozwoju Województwa Śląskiego” obszarów i zagadnień wielokrotnie.

Czesław Marcjasz


* * * * * * * * *

Nadanie Instytutowi Fizyki U.Śl. imienia prof. A. Chełkowskiego

   Dnia 17 maja 2000 miało miejsce uroczyste nadanie Instytutowi Fizyki Uniwersytetu Śląskiego imienia prof. Augusta Chełkowskiego. Instytut Fizyki UŚl. powstał dzięki inicjatywie i zaangażowaniu Profesora.

   Prof. Chełkowski ukończył studia na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, gdzie uzyskał stopień doktora habilitowanego. Pracę dydaktyczną i naukową kontynuował na Filii Uniwersytetu Jagiellońskiego w Katowicach, a następnie w Uniwersytecie Śląskim pełniąc funkcje kierownika Zakładu Fizyki Ciała Stałego, dyrektora Instytutu Fizyki, dziekana Wydziału Mat-Fiz-Chem oraz rektora Uniwersytetu Śląskiego. Po ogłoszeniu stanu wojennego jako jedyny rektor został internowany. Prof. A. Chełkowski od początku był silnie związany z "Solidarnością" i z jej nadania był wybrany Senatorem RP we wszystkich czterech kadencjach. W trzeciej kadencji pełnił funkcję Marszałka Senatu RP. Prof. Chełkowski od samego początku był członkiem Ruchu Społecznego AWS i jego inicjatorem.

   Angażując się w życie naukowe i publiczne prof. A. Chełkowski pełnił szereg odpowiedzialnych funkcji, pisał artykuły naukowe i książki, był wychowawcą i mistrzem dla licznych swoich uczniów.

   W uroczystości wzięli udział m.in.: rodzina ś.p. Profesora, Metropolita Katowicki Ks. Arcybiskup Damian Zimoń, przedstawiciele Senatu RP i Sejmu RP, wojewoda katowicki wraz z wicewojewodą, marszałek Sejmiku Województwa Śląskiego, prezydenci miast, władze NSZZ "Solidarność" i AWS, rektorzy wyższych śląskich uczelni, przedstawiciele wyższych uczelni krajowych i zagranicznych oraz Senat Uniwersytetu Śląskiego. Senat RP podarował Uniwersytetowi Śląskiemu portret Profesora oraz umożliwił zorganizowanie wystawy poświęconej działalności Profesora. Wystawa jest nadal czynna w Instytucie Fizyki im. Augusta Chełkowskiego.

E.T i A.W.


* * * * * * * * *

Obserwacje i spostrzeżenia

   Po raporcie NIK i Banku Światowego o zagrożeniach korupcją w naszym kraju odbyło się na ten temat wiele publicznych dyskusji łącznie, z obradami Sejmu RP.

   Korupcja nie zaczyna się jednak w chwili udowodnienia popełnienia przestępstwa defraudacji, sprzeniewierzenia funduszy, ale znacznie wcześniej. Bierze się z braku poczucia uczciwości oraz przeświadczenia, że nie ma obowiązku przestrzegania prawa, za złamanie którego i tak nic nie grozi.

   Rektor niepublicznej szkoły wyższej na zarzut o nielegalne otwarcie kierunku, na który nie ma pozwolenia, i wydawanie fałszywych świadectw odpowiada z ironią: " O co chodzi? Gdzie są poszkodowani? Czyżby NIK była poszkodowana?" (Po co zatrudniać odpowiednią kadrę i starać się spełniać jakieś warunki, skoro można to robić nielegalnie bez żadnych konsekwencji. Jeden profesor rekordzista figurował na 17 etatach.)

   Wójt gminy który, poświadczył nieprawdę, podpisując fakturę za remont drogi, która nie została naprawiona, nie czuje się winny, bo było coś ważniejszego do zrobienia. (Co złego może jeszcze zrobić urzędnik, który dopuścił się fałszowania dokumentów, poświadczenia nieprawdy, nakłonienia podwładnych do podpisania takich dokumentów?)

   Na zarzut o nieprzestrzeganiu ustawy o zamówieniach publicznych często słyszymy odpowiedź, że przecież nic się nie stało, bo pan "X" jest świetnym menadżerem i tylko nie dopełniał jakichś nieistotnych formalności. (Skąd wiemy, czy te formalności nie kosztowały budżetu np. 50% wartości zlecenia? Wskazanie wykonawcy palcem bez jakiegokolwiek udokumentowania cen oferowanych przez innych zawsze budzi wątpliwości.)

   Często osoby łamiące prawo zachowują się, jakby to one były poszkodowane, i nie uznają za konieczne usprawiedliwienia swojego postępowania, a na dodatek starają się wykazać, że ten kto to wykrył jest niekompetentny i niedoinformowany, oraz kieruje się złą wolą. Zadziwiające jest, jak dalece jesteśmy skłonni usprawiedliwiać łamanie prawa. Często słyszymy komentarze usprawiedliwiające nieprzestrzeganie tej czy innej ustawy: "O co ten krzyk? A gdzie są straty? Przecież on tego nie ukradł." (Czy straty muszą być tylko materialne?)

   Sejm RP uchwala ustawy nie po to, aby urzędnik decydował, którą ustawę zechce przestrzegać, a której nie. Możliwość bezkarnego łamania jednego prawa rodzi pokusę podobnego postąpienia w innym przypadku, a zwłaszcza dającym doraźne korzyści materialne. Tylko zasada bezwzględnego przestrzegania prawa i nieuchronność kary za dokonane nadużycia może zapobiec korupcji.

   Wyborcy oddawali swoje głosy na kandydatów AWS w wyborach parlamentarnych, a także samorządowych, z nadzieją, że po wygranych wyborach będzie uczciwie i sprawiedliwie, że prawo będzie służyło obywatelom i będzie przestrzegane przez wszystkich, że wszyscy będą równi wobec prawa.

   Czy nie należy podjąć zdecydowanych działań, aby zapobiec kojarzeniu przez opinię publiczną tych negatywnych zjawisk wyłącznie z prawą stroną sceny politycznej?

Henryk Talik
* * * * * * * * *

POZNAJMY NASZE WŁADZE


PRZEWODNICZĄCY RS AWS 
JERZY BUZEK
 
HONOROWY PRZEWODNICZĄCY RS AWS
MARIAN KRZAKLEWSKI
 
PRZEWODNICZĄCY RADY POLITYCZNEJ RS AWS
JACEK RYBICKI
 
WICEPRZEWODNICZĄCY RADY POLITYCZNEJ RS AWS
KAZIMIERZ JANIAK
MAREK KEMPSKI
ZBIGNIEW RYNASIEWICZ
MARIA SMERECZYŃSKA
TADEUSZ WRONA

CZŁONKOWIE RADY POLITYCZNEJ RS AWS

Anusz Andrzej, Babalski Zbigniew, Baranowski Jerzy Józef, Barczyk Kazimierz, Barzowski Jerzy. Bergier Józef, Biernacki Marek, Brzeski Janusz, Buzek Jerzy,  Chronowski Andrzej, Ciszewski Dariusz, Dembiński Marian, Drop Wojciech, Duchnowski Jacek,Dziamski Leszek, Farmus Zbigniew, Filiński Józef, Frank Wojciech, Goliński Marian, Tomasz Grześkowiak Alicja, Ickiewicz Jerzy, Jarosz Stanisław, Jędrzejowski Bronisław, Jaszewski Marian, Kamińska Teresa, Kapera Kazimierz, Kenic Janusz, Kielian Władysław, Kieryło Andrzej, Klimczak Feliks, Kłak Krzysztof, Kolasiński Marek, Kołacz Dariusz, Komołowski Longin, Koźlakiewicz Mirosław, Kruszyński Mirosław, Krzaklewski Marian, Kubiak Dariusz, Kudynowski Andrzej, Kukliński Mirosław, Kwiatkowski Krzysztof, Lipiński Jacek Adam, Łuszczewski Andrzej, Majdański Stanisław, Maksymowicz Wojciech, Markiewicz Marek, Michalski Krzysztof, Michałowski Tomasz, Mietlicka Aleksandra, Muszyński Janusz, Ocicki Adam, Olbrycht Jan, Opala Grzegorz, Ossowski Michał, Pałubicki Janusz, Pawlik Andrzej, Piekarski Zdzisław, Piesiewicz Krzysztof, Płażyński Maciej, Płonka Elżbieta, Podmaski Jan, Pruszkowski Andrzej, Rembelski Stefan, Różniak Tomasz, Różycki Marek, Rożyński Paweł, Sekuła Mirosław, Sikorski Radosław, Skrzypczyk Roman, Słomski Marek, Smimow Andrzej, Smoliński Andrzej, Sobański Andrzej, Sowiński Tomasz, Stasiak Wiktor, Szelwicki Franciszek, Szczygieł Mieczysław, Szetelnicki Wacław, Szeremietiew Romuald, Szkaradek Andrzej, Szewczyk Przemysław, Szklarski Andrzej, Szwed Stanisław, Szymczyk Dariusz, Śnieżek Adam, Tuszyński Lukasz, Tyczka Antoni, Tyrna Marcin, Widzyk Jerzy, Wiszniewski Andrzej, Witkowski Tomasz, Wojtczak Michał, Wójcik Marek, Wójcik Piotr, Wójcik Tomasz, Zieliński Jacek, Żak Piotr

* * * * * * * * *

RS AWS w internecie: http://uranos.cto.us.edu.pl/~awini/rsaws.html

* * * * * * * * *

Wydaje Zarząd Regionalny Województwa Śląskiego Ruchu Społecznego AWS

40-004 Katowice, Al. Wojciecha Korfantego 2, pok. 126a, tel/fax (032) 2536366

Zespół redakcyjny: Krzysztof Gintrowicz, Maria Stefanowicz, Henryk Talik, Antoni Winiarski.


 Ruch Spoleczny AWS Wojewodztwa Slaskiego

Antoni Winiarski - strona tytulowa - Antoni Winiarski's homepage